Review Thực Tế Ngàm Xoay Ngang Dọc SmallRig: Lý do mình mua phụ kiện này cho Canon R5

Đây là những trãi nghiệm thực tế khi sử dụng Đế chuyển đổi nhanh Smallrig Rotatable Horizontal-to-Vertical Mount Plate Kit 4300 (canon R6 R6ii R5 R5c) của Zhen Siang Yang, là một nhiếp ảnh gia chuyên về lĩnh vực nhà hàng – khách sạn và công nghiệp.

- Nếu bạn từng sử dụng đầu bi có bánh răng (geared ball head) để chụp ảnh, bạn sẽ thường gặp khó khăn khi chuyển máy ảnh sang khung hình dọc bằng loại đầu này. Thao tác này làm toàn bộ phụ kiện và máy ảnh mất cân bằng, đặc biệt với các ống kính nặng, tấm gắn đế thường từ từ lỏng ra, khiến máy ảnh trượt xuống — điều này vừa phiền toái vừa khiến người dùng lo lắng.

- Giải pháp đơn giản nhất để khắc phục vấn đề này là sử dụng L-bracket (giá đỡ chữ L). Nhưng nếu bạn là người dùng hệ thống chân máy Manfrotto RC2 plate như của tác giả Zhen Siang Yang, thì lựa chọn của bạn sẽ vô cùng hạn chế. Giải pháp duy nhất "cùng hãng" với chân máy đó là chiếc Manfrotto Q2 L-bracket. Dù đây là một sản phẩm được thiết kế tốt với một vài tính năng tiện dụng, nhưng giá thành thì lại khá cao. Chưa kể đến các bất tiện khác — như việc bạn bị "phụ thuộc" vào hệ sinh thái RC2 của Manfrotto, tăng kích thước tổng thể của máy ảnh đáng kể, và thậm chí có thể không sử dụng được màn hình lật, nắp tháo lắp pin, hay các cổng kết nối bên hông. Điều cuối cùng này là điều không thể chấp nhận được với Zhen Siang Yang đó là vì anh ấy thường phải kết nối máy ảnh trực tiếp với máy tính (tethering) trong phần lớn các buổi chụp.

So sánh xoay dọc bằng SmallRig và cách truyền thống với đầu tripod bánh răng: hãy để ý sự mất cân bằng của chân máy khi sử dụng cách truyền thống.

- Một lựa chọn khác là bạn có thể lắp thêm adapter để chuyển đầu tripod của bạn sang hệ Arca-Swiss, nhằm để sử dụng các loại L-bracket hoặc các Cage phù hợp với máy ảnh bạn đang dùng. Tùy vào sự lựa chọn của bạn, mà bạn có thể có được khả năng xoay kép cho đầu tripod bánh răng. Nhưng một lần nữa, điều này lại khiến cho bộ máy của bạn có thêm nhiều phụ kiện hơn, từ đó có thể gây mất ổn định — đặc biệt là khi dùng thiết bị từ bên thứ ba. Đây là những suy nghĩ ban đầu của Zhen Siang Yang khi dùng Canon R5 với chân máy Manfrotto RC2.

- Zhen Siang Yang đã rất do dự khi nghĩ đến việc từ bỏ hệ thống RC2 cũ kỹ của Manfrotto để đến với bộ SmallRig Rotatable Horizontal-to-Vertical Mount Plate Kit, đây một giải pháp tiềm năng thay thế — đặc biệt khi sử dụng với chiếc Canon R5. Dưới đây là những cảm nhận của anh ta:

 “Ấn tượng ban đầu của tôi khá tốt vì sản phẩm hứa hẹn một giải pháp gắn trực tiếp vào máy với rất ít đánh đổi. Tất nhiên, tôi rất tò mò muốn biết hiệu năng thực tế ra sao và đã quyết định dùng thử, xem liệu nó có thể giải quyết triệt để vấn đề của tôi hay không.

 

Chất Lượng Hoàn Thiện

- Ngay khi vừa lấy ra khỏi hộp, ngàm cho cảm giác rất chắc chắn — đúng như kỳ vọng với hầu hết các sản phẩm của SmallRig. Cấu trúc bằng hợp kim nhôm mang lại sự cân bằng tốt giữa trọng lượng và độ bền. Thiết bị không có tiếng kêu ọp ẹp, không bị lỏng lẻo hay cho cảm giác mỏng manh. Cơ chế xoay được thiết kế rất chính xác, mang lại lực cản vừa đủ khi xoay và không hề bị rung lắc. Tuy nhiên, mới dùng 2 tuần nên cũng chưa dám nhận xét về độ bền, không biết có bị lỏng ra theo thời gian không.

- Nó có một điểm dừng cứng ở góc 90° thay vì 180°, điều này giúp tăng tính tiện dụng cho việc dùng trong xoay chụp và dễ dàng cất giữ hơn. Dù vậy, bạn vẫn có thể dùng cần khóa nằm ở phía trước chân đế tripod để khóa máy ở bất kỳ góc xoay nào từ 0° đến 90°.

Hình ảnh minh họa góc xoay 90° của bộ SmallRig Rotatable Horizontal-to-Vertical Mount Plate Kit.

- Việc lắp ráp tương đối đơn giản vì bộ sản phẩm đi kèm 3 bộ phận riêng biệt: tấm đế gắn máy ảnh, vòng xoay, và chân đế tripod tương thích với cả chuẩn Arca-Swiss lẫn Manfrotto RC2. Lưu ý rằng bạn phải tháo ống kính ra trước khi lắp đặt hoặc tháo gỡ bộ ngàm xoay này.

- Điểm bất tiện dễ nhận thấy đầu tiên sau khi lắp đặt là: tấm ngàm xoay làm tăng đáng kể kích thước tổng thể của máy ảnh, cả về hình thức lẫn khối lượng. Dù nó mang lại nhiều chức năng, nhưng cũng đồng thời khiến máy ảnh trở nên cồng kềnh hơn. Bạn sẽ nhận ra phần gờ nhô ra của đế tripod khá vướng víu khi cất máy.

 

Tính Năng

- Bộ SmallRig Rotatable Horizontal-to-Vertical Mount Plate Kit này được thiết kế riêng cho người dùng dòng Canon EOS R, bao gồm các mẫu như EOS R5, R5C, R6 và R6 Mark II. Các dòng máy mirrorless khác như Nikon, Sony hay Fujifilm sẽ cần một bộ ngàm khác, vì bộ này không phải là phụ kiện đa năng dùng chung cho mọi hãng máy ảnh.

- Điều khiến tôi bị thu hút bởi bộ sản phẩm này chính là thiết kế đế lai, tích hợp cả hai chuẩn gắn Arca-Swiss và Manfrotto RC2. Nhờ đó, tôi có thể giữ nguyên hệ chân máy Manfrotto hiện tại, đồng thời nó vẫn dùng được nếu tôi chuyển sang hệ thống Arca-Swiss mà không cần mua thêm bộ chuyển đổi nào.

- Điểm cốt lõi của sản phẩm là tấm đế gắn máy có thể xoay 360°, cho phép người dùng chuyển đổi nhanh chóng giữa chế độ ngang và dọc mà không cần tháo máy ra khỏi tripod rồi gắn lại. Việc xoay máy bằng ngàm thay vì xoay đầu tripod khi đổi hướng chụp giúp giữ nguyên góc nhìn và độ cân bằng của thiết bị. Đây là điều đặc biệt hữu ích trong các tình huống chụp gấp rút, nơi tốc độ và sự ổn định là rất quan trọng.

Phụ kiện bổ sung gắn vào các điểm gắn trên đế tripod.

- Tấm gắn tripod còn được trang bị nhiều lỗ ren 1/4"-20, cho phép gắn thêm nhiều phụ kiện, và bạn cũng có thể xoay phần đế sang một bên để lắp các thiết bị như màn hình phụ, đèn chiếu sáng hoặc bộ truyền không dây — biến bộ này gần như thành một camera cage. Mặc dù tôi không thích phần đế tripod bị nhô ra khá vướng, nhưng đó là một thiết kế có tính toán để có đủ khoảng không cần thiết khi xoay để bạn vẫn sử dụng được các cổng quan trọng như USB-C, Micro HDMI, và jack mic — tuy nhiên mức độ tương thích còn phụ thuộc vào kích thước đầu nối bạn đang sử dụng.

- Ngoài ra, SmallRig còn tích hợp thêm một cây lục giác / chìa vặn nhỏ có nam châm để tiện mang theo, và cần gạt khóa nhanh để đảm bảo các điều chỉnh chắc chắn và linh hoạt trong quá trình sử dụng. Dù vậy, tôi vẫn mong muốn rằng cây lục giác này có thể dùng để tháo lắp được cả vòng xoay và tấm đế gắn máy khi gắn vào thân máy ảnh mà không cần phải mang theo một chiếc lục giác riêng chỉ để tháo bộ xoay.

 

Trải Nghiệm Thực Tế Khi Sử Dụng

- Đây mới là phần thú vị. Mặc dù toàn bộ ý tưởng  về việc sử dụng bộ ngàm xoay này rất ổn và gần như hoàn hảo, nhưng khi sử dụng thực tế lại có một vài điểm hơi "lạ" mà bạn nên biết.

- Đầu tiên, cổng điều khiển từ xa trên Canon R5 bị chặn lại bởi vòng xoay, khiến bạn không thể sử dụng nó — trừ khi tháo ngàm ra hoặc dùng phương pháp điều khiển khác. Theo như tôi tìm hiểu, việc này không xảy ra đối với Canon R6 và R6 Mark II, vì cổng điều khiển không nằm ở phía trước thân máy như trên R5.

Hình minh họa: Cổng remote bị chặn trên Canon R5.

- Mặc dù phần đế được quảng bá là tương thích kép với chuẩn Arca-Swiss + Manfrotto RC2, nhưng tính tương thích với RC2 có vẻ như chỉ là tính năng phụ. Đúng là nó có thể gắn vừa, nhưng không theo hướng thông thường. Bạn sẽ phải gắn lệch 90 độ so với kiểu gắn RC2 chuẩn — theo hướng "lens 2" được đánh dấu trên đế RC2 gốc. Tuy nhiên, điều này lại không phải vấn đề với tôi, vì nó giúp tôi phân biệt rõ vai trò tay phải (điều khiển máy hoặc xoay trục pan) và tay trái (nghiêng và xoay đầu Manfrotto MHXPRO-3WG). Nhưng bạn cần cẩn trọng khi gắn vào một số đầu tripod RC2, vì có thể không vừa khít, dễ bị lắc và lỏng ở một số vị trí.

Hình minh họa: Hướng gắn theo "lens 2" trên đế RC2 gốc.

Hình minh họa: Khoảng hở khi gắn vào Manfrotto MHXPRO-3WG.

- Độ thoải mái khi cầm tay cũng bị ảnh hưởng. Khi gắn vòng xoay vào, phần tay cầm bên phải của bạn sẽ bị thu hẹp lại đáng kể. Vẫn dùng được, nhưng nếu bạn thường xuyên chụp handheld, tôi khuyên nên tháo ngàm ra khi không dùng tripod. Vòng xoay to ra là do thiết kế cần đủ không gian để vừa với hầu hết các ống kính RF, nên đương nhiên máy sẽ dày lên và ảnh hưởng đến cảm giác cầm nắm. Dù vậy, vẫn cần lưu ý rằng không phải ống kính nào cũng vừa khít hoàn toàn — dù đã có thêm khoảng hở. Trong trường hợp của tôi, tôi thường dùng Canon Mount Adapter EF-EOS R để gắn ống EF, và khoảng hở này hoạt động tốt, không gây vấn đề gì.

Hình minh họa: Vòng xoay làm giảm khoảng hở ở tay cầm phải.

- Về cổng kết nối, USB-C và micro HDMI vẫn dễ dàng truy cập, rất tiện cho việc kết nối máy ảnh trực tiếp với máy tính (tethering) hoặc dùng màn hình ngoài. Tuy nhiên, nếu bạn định dùng jack mic hoặc cổng đồng bộ đèn flash, có thể sẽ gặp rắc rối — nhất là nếu đầu cáp hoặc dongle của bạn quá dày, vì khoảng cách đến ngàm tripod khá gần. Ngoài ra, ngàm này có thể không tương thích với grip pin, do khoảng hở giữa đế và thân máy khá hẹp. Điểm cộng là ngàm xoay không cản trở việc tháo lắp nắp khoang chứa pin, nên bạn vẫn có thể thay pin nhanh chóng.

Hình minh họa: Khoảng hở cho cổng kết nối.

- Cá nhân mình, một lợi ích bất ngờ mình phát hiện ra với ngàm xoay này là tốc độ tháo lắp máy ảnh rất nhanh chóng khi chuyển đổi giữa tripod và gimbal. Tôi gắn trực tiếp đế tháo nhanh của Zhiyun Weebill 3 vào mặt dưới của đế SmallRig, nhờ vậy tôi có thể chuyển máy từ tripod sang gimbal rất nhanh. Khi cần chụp handheld bằng gimbal, tôi chỉ cần xoay đế tripod SmallRig sang ngang, rồi dùng hệ thống tháo nhanh của Zhiyun để gắn vào. Khi xong, tôi xoay trở lại và gắn lại lên tripod như cũ.

Hình minh họa: Gắn đế tháo nhanh Zhiyun vào mặt dưới đế SmallRig.

Hình minh họa: Canon R5 gắn trên Zhiyun Weebill 3 và Manfrotto MHXPRO-3WG.

 

- Tuy nhiên, hệ thống xoay này có một giới hạn: khi sử dụng các đầu tripod cồng kềnh hơn (như Manfrotto MHXPRO-3WG), khả năng xoay bị cản trở, buộc tôi phải tháo máy ra, xoay bằng tay rồi gắn lại. Đây là một trở ngại nhỏ, bạn hãy lưu ý. Tôi ước gì mình có một chiếc gimbal lớn hơn, để có thể gắn trực tiếp lên ngàm SmallRig này ở chế độ dọc mà không cần tháo nó ra.

Hình minh họa: Cản trở khi xoay nếu đế tháo nhanh Zhiyun gắn trực tiếp vào đế SmallRig.

Hình minh họa: Cách lắp thường dùng trên Manfrotto MHXPRO-3WG khi gắn đế tháo nhanh Zhiyun.

 

Tổng Kết

Điểm Tôi Thích

• Thiết kế chắc chắn, hoàn thiện tốt.

• Xoay được thực sự mà không cần tháo máy ảnh ra khỏi tripod.

• Tương thích cả hai chuẩn Arca-Swiss và Manfrotto RC2.

• Tiết kiệm thời gian khi chuyển sang sử dụng gimbal.

• Giữ được khả năng truy cập hầu hết các cổng kết nối, màn hình lật và ngăn pin của máy ảnh.

Những Gì Cần Cải Thiện

• Cải thiện khả năng tương thích với ngàm RC2 (vừa khít hơn, trực quan hơn).

• Thiết kế vòng xoay mỏng hơn để dễ tiếp cận cổng remote, giảm kích thước tổng thể và cải thiện cảm giác cầm máy.

• Bổ sung tính năng tháo rời nhanh cho vòng xoay.

• Thu gọn kích thước của khóa lục giác nam châm để tiện mang theo.

 

Lời Kết

- SmallRig Rotatable Mount Plate Kit dành cho dòng Canon R là một giải pháp thông minh cho một vấn đề tồn tại lâu nay — đặc biệt là với những người thường xuyên phải chuyển đổi giữa chụp ngang và chụp dọc. Sản phẩm mang lại nhiều chức năng cần thiết, nhưng không hoàn toàn hoàn hảo. Đây là một trong những phụ kiện khiến tôi có cảm xúc lẫn lộn.

- Một mặt, nó giải quyết được những vấn đề thực tế, rõ ràng mà tôi gặp phải trong nhiều năm — đặc biệt là việc gắn máy theo chiều dọc trên hệ thống RC2 của Manfrotto. Nhưng mặt khác, nó cũng mang đến vài điều gây khó chịu mới: việc gắn RC2 không trực quan, máy cồng kềnh hơn, và khó tiếp cận một số cổng.

Nếu bạn hỏi tôi liệu đây có phải là giải pháp hoàn hảo không? Tôi sẽ nói: không hẳn.

Nhưng đây chắc chắn là một giải pháp thực tiễn và dùng được, dù còn vài điều phải đánh đổi.”

 

Về tác giả Zhen Siang Yang

👉 yzhensiang.com
Yang Zhen Siang là một nhiếp ảnh gia chuyên về lĩnh vực nhà hàng – khách sạn và công nghiệp. Anh chuyên tạo ra những câu chuyện thị giác đầy lôi cuốn, giúp biến không gian, kiến trúc và môi trường công nghiệp thành những trải nghiệm thị giác mạnh mẽ, kết nối, truyền cảm hứng và nâng tầm thương hiệu.